Boek over Haagse nazispion Lambertus Elferink

28 February 2026, 10:01 uur
Den Haag & Regio
mainImage
Theo van Houts
Lambertus Elferink naast borstbeeld van Homerus.

Op 18 maart verschijnt bij Uitgeverij Walburg Pers het boek 'Hoe een classicus nazispion werd - De omzwervingen van Elferink' van auteurs Arnold Carmiggelt en Marieke Keur.

De biografie beschrijft het avontuurlijk leven van Lambertus Elferink (1910-1992) in de roerige twintigste eeuw. Als student in het benarde vooroorlogse Amsterdam en het zinderende Berlijn van Hitler werd hij omringd door verleidingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij als Duits spion in Zuid-Afrika en Lissabon, totdat de Britse geheime dienst hem in 1943 in de val lokte. Na de bevrijding in 1945 raakte hij in de Scheveningse gevangenis bevriend met de Joodse Friedrich Weinreb, die ook een besmet oorlogsverleden heeft.

In 1949 keerde Elferink geruisloos terug in de samenleving als leraar klassieke talen in Den Haag. Hij ging werken bij het Haags Lyceum en vanaf 1958 als docent bij het ’s Gravenhaags Christelijk Gymnasium, het huidige Gymnasium Sorghvliet. Na zijn ontslag bleef Elferink rondlopen met zijn geheime oorlogsverleden. Om hem heen begon de lokroep van uiterst rechts opnieuw te klinken. Hij raakte bevriend met de Haagse advocaat Leo van Heijningen, die onder meer oorlogsmisdadiger Pieter Menten en Tweede Kamerlid Hans Janmaat bijstond.

Tekst gaat door onder illustratie.

Illustratie: Walburg Pers.

Fictieve scènes

De 352 pagina’s tellende biografie van Elferink heeft een afwijkende vorm. In de eerste plaats is het een feitenrelaas gebaseerd op uitvoerig archiefonderzoek in binnen- en buitenland. Maar daarnaast zijn goed te onderscheiden fictieve scènes met een eigen verantwoording toegevoegd, waarin Elferink het verhaal binnenstapt en we de wereld door zijn ogen zien. Dat maakt dit boek tot een levendige biografie van een eigenzinnige classicus met een geheim.

Arnold Carmiggelt studeerde geschiedenis en culturele prehistorie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2019 promoveerde hij op een biografie van de archeoloog Assien Bohmers, getiteld 'Geheimzinnigheid is zijn fort'. Sinds 2009 is hij hoofd van Archeologie Rotterdam (BOOR). Marieke Keur studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en Durham University. Als redacteur en tekstschrijver heeft zij gewerkt in de politiek, zorg en ICT.